Η ΜΑΓΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΗΣ ΑΥΤΟ-ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

 belleville.jpg
 Βρεθήκαμε με την συνέλευση των εργαζομένων στο Belleville Sin Patron στα πλαίσια του αφιερώματος που ξεκινά το alterthess.gr στα αυτοοργανωμένα συνεργατικά και συνεταιριστικά εγχειρήματα.

Το Belleville Sin Patron είναι ένα συνεργατικό καφέ-bar-βιβλιοπωλείο  που λειτουργεί τους πέντε τελευταίους μήνες στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Η επιλογή του ονόματος είναι προφανής αν σκεφτεί κάποιος πως η μετάφραση της στα ελληνικά είναι μια «Όμορφη πόλη χωρίς Αφεντικό».
 
Στο alterthess μίλησε μία εργαζόμενη μέλος της συνέλευσης των εργαζομένων του  Belleville Sin Patron.
 
Την συνέντευξη πήρε η Κατερίνα Μπακιρτζή
 
Πώς φτάσατε στα εγκαίνια του μαγαζιού τον Οκτώβρη; Πώς ξεκινήσατε;
 
Οι συζητήσεις ξεκίνησαν ένα χρόνο νωρίτερα στη βάση του παραδείγματος που είχαμε από την κολεκτίβα  Ζερμινάλ. Αυτό που θέλαμε εξαρχής ήταν να δώσουμε μια λύση στο ζήτημα της εργασίας, της επιβίωσης και της αυτοσυντήρησης μας.. Σημαντικό για εμάς είναι να εργαζόμαστε  σύμφωνα με ένα συλλογικό μοντέλο, ισότιμα και χωρίς κάποιος να καρπώνεται την υπεραξία της εργασίας μας -χωρίς αφεντικά- , έτσι ώστε να καθορίζουμε εμείς τους όρους εργασίας μας, ως ένα βαθμό βέβαια, γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το μεγάλο αφεντικό είναι η αγορά. Έτσι ξεκινήσαμε τις εργασίες τον Ιανουάριο του 2011.
 
Ποίοι είστε σε αυτό το εγχείρημα; Με λίγα λόγια πώς “έδεσε” η ομάδα;
 
Ξεκινήσαμε μια ομάδα 4 ατόμων ενώ πλέον έχουμε γίνει 7. Είμαστε μια ομάδα νεαρών ατόμων ηλικίας 23 με 30.
Όταν ξεκινήσαμε κανείς από εμάς δεν είχε σταθερή πλήρη εργασία ή έστω εργασία από την οποία να μπορεί να συντηρηθεί. Για εμάς ήταν μια λύση ανάγκης για το βιοπορισμό μας. Ταυτόχρονα όμως συνειδητά γνωρίζαμε ότι αυτή η λύση θα ήταν και μια δομή εργατικής αυτοδιαχείρισης, μια έμπρακτη απόδειξη ότι μπορούμε και χωρίς αφεντικά, μια αποδόμηση της μισθωτής σχέσης εκμετάλλευσης. 
 
Ποιο είναι το μοντέλο λειτουργίας ενός τέτοιου συνεργατικού εγχειρήματος; Πώς γίνεται η κατανομή των εργασιών αλλά και των εσόδων; Αλλά και κάτι ακόμα βασικό: Υπάρχουν έσοδα;

 
Κάθε Κυριακή, 13.00-15.00, έχουμε την εβδομαδιαία μας συνέλευση. Εκείνες τις ώρες το μαγαζί παραμένει κλειστό. Στην συνέλευση συζητάμε όλα τα ζητήματα που προκύπτουν, βγάζουμε το πρόγραμμα της επόμενης βδομάδας και κατανέμουμε τις αμοιβές μας.
Όσον αφορά τις εργασίες, όλοι τα κάνουν όλα. Φροντίζουμε να εναλλασσόμαστε όλοι σε όλα τα πόστα που υπάρχουν. Αντίστοιχα όλοι πληρώνονται ισότιμα ανάλογα με τις ώρες εργασίας τους.
Τα λειτουργικά έξοδα του χώρου καλύπτονται και τα μεροκάματά μας έχουν σταθεροποιηθεί.
 
Τι βρίσκει κανείς σε ένα συνεργατικό αυτοδιαχειριζόμενο καφέ; Τι είναι αυτό που δίνει τον τόνο ενός τέτοιου εγχειρήματος;
 
Το Belleville λειτουργεί ως καφέ- bar αλλά και ως βιβλιοπωλείο. Στον χώρο θα βρει κάποιος αφίσες και μπροσούρες που σχηματίζουν ένα κινηματικό ημερολόγιο της πόλης  ενώ στο βιβλιοπωλείο μας θα βρει τίτλους σε πολύ χαμηλές τιμές, σχεδόν στο κόστος. Οι κατηγορίες που υπάρχουν είναι: ιστορία, πολιτικό δοκίμιο, λογοτεχνία και φιλοσοφία Ακόμη έχουμε αποφασίσει πως τα έσοδα του βιβλιοπωλείου θα διατίθενται για την υποστήριξη νέων ελευθεριακών εκδόσεων. Ταυτόχρονα, εκτός από το βιβλιοπωλείο, στον ίδιο χώρο λειτουργεί βιβλιοθήκη ανάγνωσης που εμπλουτίζουμε συνεχώς ώστε όσο το δυνατόν περισσότερος κόσμος να έχει πρόσβαση στη γνώση.
Τις μέρες που έχει προκηρυχτεί γενική απεργία συμμετέχουμε στις απεργιακές πορείες και δεν εργαζόμαστε, ενώ το μαγαζί παραμένει κλειστό όλο το 24ωρο. Μια σειρά συμβάσεων, απαγορεύσεων και κανόνων επιτήρησης που ισχύουν κατά κόρον σε καταστήματα επισιτισμού, όπως π.χ. μέθοδοι εποπτείας με κάμερες, υπεύθυνοι προσωπικού, αποκλεισμοί και διακρίσεις με κοινωνικο-οικονομικά κριτήρια, σε εμάς δεν έχουν καμία θέση.
Τέλος, έχουμε ξεκινήσει την διοργάνωση βιβλιοπαρουσιάσεων αλλά και βραδιών αλληλεγγύης για τη στήριξη εργατικών αγώνων που τρέχουν αλλά και ταμείων αλληλεγγύης απολυμένων και ανέργων.
 
Πέρα από τον τρόπο λειτουργίας, τι γίνεται με τα προϊόντα που χρησιμοποιείτε; Προέρχονται από αντίστοιχα συνεταιριστικά εγχειρήματα  ή κατευθείαν από τους παραγωγούς; Ακόμη είναι λογικό κάποιος σε έναν τέτοιο χώρο να αναζητήσει πιο χαμηλές τιμές. Επίσης πώς έγινε η τιμολόγηση τους; 
 
Από τα προϊόντα μας, αυτά που προμηθευόμαστε απευθείας από παραγωγούς είναι όλα τα κρασιά μας, το τσίπουρο και η ρακή.
Όσον αφορά τις τιμές μας, είναι όσο το δυνατόν χαμηλότερες και λόγω του κόσμου που έρχεται στο μαγαζί, όπου οι περισσότεροι είναι φοιτητές αλλά και γιατί “ο καφές και η μπύρα” είναι συγχρόνως και ένα μέσο κοινωνικοποίησης και έτσι θέλουμε να είναι προσβάσιμα σε όσο το δυνατόν περισσότερο κόσμο γίνεται. Διαμορφώσαμε τις τιμές μας έτσι ώστε να καλύπτονται τα λειτουργικά μας έξοδα και το κόστος εργασίας. Αυτό που μας ενδιαφέρει κυρίως είναι το χαμηλό κόστος των βιβλίων και αντίστοιχα η προώθηση μιας κουλτούρας μετάδοσης και ανταλλαγής γνώσης.
 
Πως αντιμετωπίζετε τις αντιφάσεις που δημιουργεί η λειτουργία μιας τέτοιας επιχείρησης σε συνθήκες καπιταλισμού;
 
Οι αντιφάσεις υπάρχουν. Απ’ την μια είσαι αφεντικό του εαυτού σου, αρνείσαι την συνθήκη της μισθωτής εργασίας και προτείνεις ένα συνεργατικό μοντέλο σε έναν αυτοδιαχειριζόμενο χώρο δουλειάς, αλλά από την άλλη λειτουργείς στον καπιταλισμό με τους όρους της προσφοράς και της ζήτησης, με τον εμπορευματικό χαρακτήρα της παραγωγής και όσα αυτά συνεπάγονται. Αυτό είναι μια σύμβαση. Κάποια τέτοια ζητήματα τα υπερβαίνεις, κάποια σου επιβάλλονται. Σημαντικό όμως είναι να κάνεις συνεχώς υπερβάσεις αυτών των συμβάσεων αλλά και να προτάσσεις την αυτοδιαχείριση των μέσων παραγωγής από τους εργαζόμενους με το παράδειγμά σου και γενικά την πολιτική σου δράση.
 
Πώς θα μπορούσε κάποιος που θέλει να εργαστεί στο εγχείρημα να συμμετάσχει;
 
Όπως είπα ξεκινήσαμε 4 και πλέον είμαστε 7. Αυτό έγινε γιατί καταλάβαμε ότι δημιουργήθηκαν και άλλες θέσεις εργασίας αφού εμείς δεν μπορούσαμε να καλύψουμε τις ανάγκες της δουλειάς. Η συνέλευση αποφάσισε πως υπάρχει ανάγκη και αναζητήσαμε ανθρώπους, συγκεκριμένες περιπτώσεις, στον κοντινό μας χώρο που αντιμετώπιζαν προβλήματα αυτοσυντήρησης. Σε αυτήν την περίπτωση είναι σημαντικό να υπάρχει συμφωνία σε βασικά ζητήματα. αλλιώς μπορεί να τεθεί σε κίνδυνο το εγχείρημα. Ίσως αργότερα να κοιτούσαμε την περίπτωση να συμμετάσχει κάποιος που είναι άνεργος και δεν έχουμε έρθει σε απόλυτη συμφωνία προκειμένου να μπει και κάποιος άλλος σε αυτή την διαδικασία. Το σημαντικό είναι όμως να δημιουργηθεί ένα δίκτυο μεταξύ τέτοιων εγχειρημάτων που θα μπορεί να γεννάει νέα παραγωγικά εγχειρήματα με αναβαθμισμένα χαρακτηριστικά.
 
Μια που αναφέρθηκες στο δίκτυο. Το τελευταίο διάστημα έχουν ξεκινήσει συναντήσεις για μια δικτύωση μεταξύ συνεργατικών και συνεταιριστικών εγχειρημάτων. Σε αυτές τις συναντήσεις βρεθήκαμε και μαζί. Τι περιμένετε εσείς από μια τέτοια δικτύωση; 
 
Οι συζητήσεις είναι σε πρωτόλειο επίπεδο. Έχουμε ξεκινήσει να ανιχνεύουμε με τι προϋποθέσεις και με ποιες προοπτικές μπορεί να γίνει. 
Σε αυτό εμείς θα θέλαμε να υπάρχουν ορισμένα χαρακτηριστικά. Απαραίτητη προϋπόθεση για την συμμετοχή κάποιου εγχειρήματος σε μια δικτύωση όπως την σκεφτόμαστε εμείς, είναι προφανώς να μην υπάρχουν αφεντικά, να λειτουργεί και να αποφασίζει με συνέλευση, οι εργαζόμενοι να αμείβονται ισότιμα. Ακόμη, βασικό είναι να έχει προπαγανδιστική δραστηριότητα και δημόσιο λόγο. Τέλος, να μην βασίζεται στον εθελοντισμό, για εμάς η εθελοντική εργασία είναι απλήρωτη εργασία και εν πάση περιπτώσει τέτοιες πρωτοβουλίες δεν δίνουν λύση στο ζήτημα ‘εργασία’ που είναι κεντρικό στην καπιταλιστική βαρβαρότητα που ζούμε. Εθελοντισμός εν είδει κοινωνικής αλληλεγγύης και φιλανθρωπίας σημαίνει ανακούφιση των συμπτωμάτων και όχι προώθηση του ταξικού πολέμου που θα τερματίσει την αιτία τους, δηλαδή την κυριαρχία του κράτους και του κεφαλαίου στις ζωές μας.
Όσον αφορά για το τι πρέπει να κάνει, νομίζω πως είναι σημαντικό για μια δικτύωση να κάνει κοινές δράσεις, να συνθέτει κοινές αφίσες και κείμενα αλλά και να διοργανώνει εκδηλώσεις μέσα από τις οποίες θα προτάσσει το ζήτημα της αυτοδιαχείρισης. Ακόμη σημαντικό είναι να ασχολείται με το ζήτημα της γέννησης νέων εγχειρημάτων αλλά και της αλληλοϋποστήριξης των ήδη υπαρχόντων. Για παράδειγμα θα μπορούσε να υπάρξει ένα κοινό ταμείο αλληλεγγύης μεταξύ των εγχειρημάτων.
Τέλος, εμείς είμαστε επιφυλακτικοί στον όρο ‘εναλλακτική οικονομία’. Για εμάς δεν υπάρχει παρά μόνο μία οικονομία που λειτουργεί με καπιταλιστικούς όρους. Έτσι το δίκτυο πρέπει να γιγαντωθεί για να γίνει επιθετικό προς τον καπιταλισμό και πάνω απ’ όλα να συνδεθούν αυτά τα εγχειρήματα με εργατικούς αγώνες και σωματεία βάσης. Έτσι μόνο θα αποκτήσει πολιτική ουσία. Μια δικτύωση τέτοιων εγχειρημάτων για να οδηγηθεί σε μια επαναστατική κατεύθυνση πρέπει να προβάλλει και σε μεταγενεστέρη φάση να υλοποιεί το πρόταγμα της κατάληψης και αυτοδιαχείρισης των μέσων παραγωγής, των χώρων εργασίας από τους ίδιους τους εκμεταλλευόμενους.
 
Το Belleville Sin Patron μπορείτε να το βρείτε Φιλίππου 80-82 στο Κέντρο της Θεσσαλονίκης και διαδικτυακά  στην ιστοσελίδα  τους.
ΑΝΑΤΥΠΩΣΗ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: